Rodzaje frezów węglikowych różnią się przede wszystkim rodzajem uzębienia, kształtem główki oraz wielkością, a właściwy dobór tych parametrów decyduje o skuteczności i komforcie konkretnej obróbki.
Frezy z węglików spiekanych Klingspor, stosuje się m.in. w obróbce spoin powstałych w wyniku lutowania, spawania czy zgrzewania. Można nimi także fazować, gratować, usuwać zadziory i rdzę, wyrównywać, jak też obrabiać odlewy metalowe oraz powierzchnie zakrzywione.
W praktyce odpowiedź na pytanie, jaki frez węglikowy wybrać, zależy przede wszystkim od materiału, rodzaju wykonywanej obróbki oraz kształtu obrabianej powierzchni. Znaczenie ma również średnica narzędzia. Dlatego znajomość poszczególnych rodzajów frezów pozwala łatwiej dopasować narzędzie do konkretnego zadania.
Rodzaje frezów węglikowych Klingspor – norma DIN 8032
W ofercie Klingspor znajdziemy bogaty wybór frezów trzpieniowych wykonanych zgodnie z normą DIN 8032.
Zastosowane we frezach trzpieniowych Klingspor rodzaje węglików spiekanych zostały optymalnie dobrane do warunków wysokowydajnej obróbki metali oraz tworzyw sztucznych.
To właśnie połączenie odpowiedniego materiału części roboczej, geometrii oraz uzębienia sprawia, że frezy węglikowe mogą być stosowane do obróbki wielu różnych materiałów. Wybór konkretnego rozwiązania warto więc rozpocząć od określenia, co i w jaki sposób chcemy obrabiać.
Rodzaje uzębienia frezów z węglików spiekanych – jak dobrać do materiału?
Jednym z najważniejszych parametrów decydujących o zastosowaniu frezu jest rodzaj jego uzębienia. Na części roboczej frezów wykonano uzębienie, czyli ostrza skrawające. W ofercie Klingspor dostępne są różne rodzaje nacięć, przeznaczone zarówno do zastosowań ogólnych, jak i do konkretnych materiałów.
| Typ uzębienia | Charakterystyka | Zastosowanie |
| Typ 2 – standardowe | Uzębienie skośne | Zastosowanie ogólne |
| Typ 3 – do aluminium | Prawoskrętne, pojedyncze, o dużych rowkach | Aluminium i tworzywa sztuczne, szczególnie materiały miękkie dające długie wióry |
| Typ 6 – krzyżowe | Naprzemianskośne, drobne, z łamaczem wióra | Zastosowanie ogólne, szczególnie tam, gdzie istotne są niższe wibracje i drobniejszy wiór |
| Typ 10 – wysokowydajne | Agresywne uzębienie z łamaczem wióra | Szybka i agresywna obróbka stali |
| Typ 11 – do stali szlachetnej | Prawoskrętne, drobne uzębienie wysokowydajne | Stale austenityczne, nierdzewne i kwasoodporne |
Uzębienie standardowe, czyli typ 2, i krzyżowe, czyli typ 6, ma zastosowanie ogólne. Przy czym krzyżowe w porównaniu do standardowego odznacza się niskim poziomem wibracji i daje drobniejszy wiór.
Natomiast uzębienie zwane „do aluminium”, czyli typ 3, dzięki m.in. zredukowanemu zapychaniu się ostrzy zapewnia wysoką wydajność skrawania materiałów miękkich, takich jak aluminium i tworzywa sztuczne, dających długie wióry.
Uzębienie typu 10 zostało zoptymalizowane do agresywnej obróbki stali. Umożliwia ono szybsze skrawanie elementów stalowych w porównaniu do standardowego uzębienia naprzemianskośnego typu 6.
Uzębienie typu 11 to wysokowydajne rozwiązanie do obróbki stali szlachetnej. Przeznaczone jest do obróbki stali austenitycznych: nierdzewnych i kwasoodpornych. Zapewnia ono także wyższą wydajność skrawania tych materiałów w porównaniu do standardowego uzębienia naprzemianskośnego.
W praktyce wygląda to tak, że wybór uzębienia powinien być jednym z pierwszych etapów doboru frezu. Do uniwersalnych prac można wykorzystać uzębienie standardowe lub krzyżowe. Jeżeli natomiast obrabiamy aluminium albo tworzywo sztuczne, lepszym wyborem będzie uzębienie typu 3. Do agresywnej obróbki stali przeznaczony jest typ 10, natomiast do stali nierdzewnej i kwasoodpornej – typ 11.
Z naszego doświadczenia wynika, że najczęstszy błąd polega na wyborze frezu wyłącznie na podstawie jego średnicy. Sama wielkość narzędzia nie przesądza jednak o jego przydatności. Równie ważne są geometria główki oraz rodzaj uzębienia.
Kształty główek frezów węglikowych – dobór do geometrii obrabianej powierzchni
Kolejnym istotnym parametrem, który należy uwzględnić, wybierając frezy węglikowe, jest kształt części roboczej, czyli główki frezu.
Część robocza frezów z węglików spiekanych Klingspor, tzw. główka, ma różne kształty:
- walcowy – ZYA lub ZYAS według DIN 8032,
- kulisto-walcowy – WRC,
- kulisty – KUD,
- elipsoidalny – TRE,
- hiperboliczny z kulistym zakończeniem – RBF,
- hiperboliczny z ostrym zakończeniem – SPG,
- płomienisty,
- stożkowy 60° – KSJ,
- stożkowy 90° – KSK,
- kulisto-stożkowy – KEL,
- ostrostożkowy – SKM,
- kątowy – WKN.
Tak duży wybór form główki frezów z węglików spiekanych Klingspor umożliwia optymalny dobór geometrii ich ostrza do kształtu powierzchni elementu obrabianego.
W praktyce oznacza to, że przy powierzchniach zakrzywionych lub trudno dostępnych odpowiedni kształt główki może zdecydowanie ułatwić prowadzenie narzędzia. Z kolei kształty przeznaczone do obróbki płaszczyzn, krawędzi czy narożników pozwalają lepiej dopasować frez do konkretnego zadania.
Nie jest to jedyne kryterium wyboru, ale właściwa geometria części roboczej ma bezpośredni wpływ na możliwość dotarcia do obrabianego miejsca i uzyskanie oczekiwanego efektu.
Wielkość frezów węglikowych – dostępne średnice
Frezy z węglików spiekanych Klingspor dobiera się także pod względem ich wielkości.
Dostępne średnice obejmują:
3 mm, 6 mm, 6,3 mm, 8 mm, 9,6 mm, 12,7 mm oraz 16 mm.
Tak szeroki wybór średnic pozwala dopasować narzędzie zarówno do precyzyjnych, drobnych prac, jak i do obróbki większych powierzchni.
Przy wyborze średnicy warto uwzględnić przede wszystkim wielkość obrabianego elementu, dostęp do miejsca obróbki oraz oczekiwaną wydajność. W przypadku niewielkich i trudno dostępnych miejsc mniejszy frez pozwala zachować większą precyzję. Większa średnica może natomiast sprawdzić się przy usuwaniu większej ilości materiału.
W ofercie Klingspor znajduje się duży wybór średnic, który pokrywa praktycznie w 100% zapotrzebowanie rynkowe na tego typu narzędzia.
Budowa frezów węglikowych – uchwyt i część robocza
Frezy z węglików spiekanych Klingspor mają walcowe uchwyty wykonane ze stali konstrukcyjnej. Utwardzono je w obróbce cieplnej do ok. 50 HRC. Dzięki temu są sztywne i wytrzymałe mechanicznie, w tym na pękanie.
Część roboczą frezów z węglików spiekanych Klingspor z ich uchwytami połączono lutem twardym odpornym mechanicznie i na wysokie temperatury.
Zastosowane w tych narzędziach uchwyty mają standardowe średnice 3 lub 6 mm. Frezy w średnicach 3 i 6 mm są wykonane w całości z litego węglika spiekanego.
Dobierając frez, trzeba więc zwrócić uwagę nie tylko na średnicę części roboczej, ale również na średnicę uchwytu i kompatybilność narzędzia z posiadanym urządzeniem. W praktyce jest to szczególnie ważne podczas pracy z urządzeniami ręcznymi, w których prawidłowe zamocowanie frezu ma bezpośredni wpływ na stabilność obróbki.
Frezy węglikowe – zastosowanie materiałowe
Frezami z węglików spiekanych Klingspor obrobimy szerokie spektrum materiałowe: stal konstrukcyjną, miękkie i twarde metale nieżelazne, materiały żaroodporne, żeliwo i tworzywa sztuczne.
Dzięki różnym rodzajom uzębienia można dopasować frez do właściwości obrabianego materiału. Szczególne znaczenie ma to w przypadku materiałów miękkich, które mogą powodować zapychanie ostrzy, oraz stali nierdzewnej, wymagającej odpowiednio dobranej geometrii skrawającej.
To rozwiązanie sprawdza się również przy pracach takich jak obróbka spoin powstałych w wyniku spawania, lutowania i zgrzewania, fazowanie, gratowanie, usuwanie zadziorów i rdzy, wyrównywanie oraz obróbka odlewów metalowych i powierzchni zakrzywionych.
Są to narzędzia najwyższej jakości. Podczas produkcji poddawane są szczegółowej kontroli technicznej. Nie dziwi więc fakt, że Klingspor użytkownikom swoich frezów z węglików spiekanych gwarantuje wysoką trwałość i maksymalne bezpieczeństwo pracy.
Frezy z węglików spiekanych są dostępne w różnych wariantach, dzięki czemu można dobrać odpowiednie narzędzie do materiału, rodzaju obróbki oraz geometrii obrabianego elementu.
Rodzaje frezów węglikowych – podsumowanie
Dobór odpowiedniego frezu z węglika spiekanego warto oprzeć na trzech podstawowych czynnikach: rodzaju uzębienia, kształcie główki oraz średnicy frezu. Wszystkie te parametry należy dopasować do materiału i rodzaju planowanej obróbki.
Najprostszy schemat wyboru wygląda więc następująco: najpierw określamy materiał, następnie dobieramy rodzaj uzębienia, później kształt główki odpowiedni do obrabianej powierzchni, a na końcu średnicę frezu i odpowiedni uchwyt.
Wnioski z praktyki są proste: nie istnieje jeden uniwersalny frez najlepszy do wszystkich zastosowań. Odpowiednio dobrane frezy węglikowe pozwalają jednak skutecznie obrabiać szeroką gamę materiałów i wykonywać zarówno precyzyjne prace wykończeniowe, jak i bardziej agresywne usuwanie materiału.