Usuwanie lakieru może wydawać się prostą operacją, jednak dobór niewłaściwego narzędzia ściernego bardzo szybko prowadzi do spadku wydajności, zalepiania powierzchni krążka, przegrzewania obrabianego materiału albo nadmiernego zużycia ścierniwa. Dlatego odpowiedź na pytanie, czym usunąć lakier, powinna zawsze uwzględniać rodzaj i twardość powłoki, materiał podłoża, grubość warstwy oraz sposób prowadzenia obróbki.
W praktyce usuwanie powłok lakierniczych najczęściej wykonuje się mechanicznie, wykorzystując szlifierki mimośrodowe lub kątowe oraz odpowiednio dobrane krążki ścierne. W przypadku dużych powierzchni, takich jak podłogi drewniane, stosuje się również inne rozwiązania, między innymi szlifierki bębnowe z odpowiednimi pasami ściernymi.
Poniższa tabela pozwala szybko porównać cztery krążki Klingspor przeznaczone do różnych zastosowań.
| Krążek ścierny | Rodzaj nasypu | Ziarno ścierne | Granulacja | Najważniejsze zastosowanie |
| PS 18 EK | otwarty | elektrokorund | P36–P240 | grube, miękkie i półtwarde powłoki lakiernicze |
| PS 33 CK | półotwarty | elektrokorund | P40–P120 | cieńsze powłoki lakiernicze na drewnie, metalu i szpachli |
| PS 19 EK | pełny | węglik krzemu | P40–P120 | twarde i bardzo twarde powłoki na różnych materiałach |
| PS 21 FK | pełny | elektrokorund cyrkonowy | P40–P400 | twarde lakiery na metalach i laminatach |
Dobór odpowiedniego krążka nie powinien jednak ograniczać się wyłącznie do sprawdzenia granulacji. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim właściwość powłoki, którą chcemy usunąć.
Dobór odpowiedniego nasypu ściernego do usuwania powłok lakierniczych
Jednym z najważniejszych parametrów przy usuwaniu lakieru jest rodzaj nasypu ściernego. W przypadku miękkich i średnio twardych powłok lakierniczych występuje charakterystyczne zjawisko zalepiania powierzchni roboczej narzędzia. Pod wpływem temperatury lakier może mięknąć, częściowo się topić i osadzać pomiędzy ziarnami ściernymi.
W takiej sytuacji bardzo ważny jest nasyp otwarty lub półotwarty. Większe odstępy pomiędzy ziarnami ograniczają ryzyko zalepiania krążka i ułatwiają odprowadzanie produktów obróbki. Jednocześnie takie rozwiązanie pozwala ograniczyć wzrost temperatury podczas szlifowania.
W przypadku powłok twardych sytuacja wygląda inaczej. Lakier nie wykazuje tak dużej tendencji do mięknienia i zalepiania powierzchni czynnej. Można więc zastosować nasyp pełny, który zapewnia większą liczbę aktywnych ziaren na powierzchni roboczej i pozwala efektywnie usuwać twardą warstwę.
Z naszego doświadczenia wynika, że najczęstszy błąd polega na wyborze krążka wyłącznie na podstawie jego granulacji. Dwa krążki oznaczone przykładowo P60 mogą zachowywać się zupełnie inaczej, jeśli zastosowano w nich różny rodzaj ziarna i inny układ nasypu.
W praktyce schemat decyzyjny jest więc prosty: miękka lub półtwarda powłoka → nasyp otwarty albo półotwarty; twarda powłoka → nasyp pełny. Dopiero w kolejnym kroku warto dobierać rodzaj ziarna oraz granulację.
Czym usunąć lakier – dobór odpowiedniego ziarna ściernego
Drugim ważnym elementem jest rodzaj zastosowanego ścierniwa. Przy usuwaniu miękkich i średnio twardych powłok bardzo dobrze sprawdzają się standardowe ziarna wykonane z elektrokorundu lub węglika krzemu. W przypadku intensywnego usuwania powłok najczęściej stosuje się niskie granulacje, przede wszystkim w zakresie P36–P80.
Niska granulacja oznacza większe i bardziej agresywne ziarno, dlatego pozwala szybciej zdejmować grubą warstwę lakieru. Trzeba jednak pamiętać o konsekwencji takiego wyboru: im bardziej agresywne ścierniwo, tym wyraźniejsze ślady szlifowania mogą pozostać na podłożu. Jeżeli powierzchnia ma być później lakierowana lub przygotowywana do kolejnego etapu obróbki, po usunięciu starej powłoki często konieczne jest przejście na drobniejszą granulację.
W przypadku powłok twardych i bardzo twardych dobrym rozwiązaniem może być węglik krzemu, charakteryzujący się ostrym ziarnem, albo elektrokorund cyrkonowy, szczególnie przy obróbce powierzchni metalowych.
W praktyce wygląda to tak, że do samego usuwania grubej warstwy lakieru wybiera się zwykle granulację P36, P40, P60 lub P80, natomiast kolejne etapy przygotowania powierzchni mogą wymagać stopniowego przechodzenia na drobniejsze ziarna.
Nie jest to jedyne rozwiązanie, ale taki sposób doboru pozwala ograniczyć sytuację, w której operator próbuje wykonać całą pracę jednym krążkiem. W dłuższej perspektywie właściwe rozdzielenie etapu agresywnego usuwania powłoki od późniejszego wygładzania powierzchni często daje lepszy efekt końcowy i bardziej przewidywalny czas pracy.
Renowacja powłok lakierniczych – dobór rodzaju szlifowania i formy narzędzia ściernego
Renowacje powłok lakierniczych mogą obejmować zarówno całkowite usunięcie starej warstwy, jak i jedynie jej częściowe zmatowienie lub przygotowanie powierzchni pod nową powłokę. Wybór narzędzia powinien więc zależeć od tego, jaki efekt chcemy uzyskać.
Najbardziej uniwersalnym rozwiązaniem przy usuwaniu lakieru z niewielkich i średnich powierzchni jest szlifowanie mechaniczne. W porównaniu z obróbką ręczną pozwala ono uzyskać zdecydowanie większą wydajność i bardziej równomierny efekt.
Krążki ścierne można stosować przede wszystkim na szlifierkach mimośrodowych oraz, przy zastosowaniu odpowiedniego talerza szlifierskiego, na szlifierkach kątowych. W przypadku szlifierek mimośrodowych warto wykorzystać krążki z otworami umożliwiającymi skuteczne odsysanie pyłu.
Do dużych powierzchni drewnianych, takich jak podłogi, stosuje się natomiast specjalistyczne szlifierki bębnowe lub inne maszyny przeznaczone do renowacji podłóg. W takich urządzeniach wykorzystuje się zarówno krążki samoprzyczepne jak i odpowiednie pasy ścierne.
Jeżeli szukasz narzędzia do szlifowania mechanicznego, pełną ofertę znajdziesz w kategorii krążki ścierne Klingspor.
W codziennej pracy z klientami często spotykamy sytuację, w której użytkownik dobiera krążek wyłącznie do materiału na powierzchni którego wykonano pokrycie lakiernicze. Tymczasem przy renowacji powłok równie ważny jest sam lakier. Ten sam metal może wymagać zupełnie innego narzędzia w zależności od tego, czy znajduje się na nim cienka warstwa miękkiego lakieru, czy kilka warstw twardej powłoki przemysłowej.
Czym usunąć lakier miękki lub półtwardy?
Przy miękkich i półtwardych powłokach szczególnie istotne jest ograniczenie ryzyka zalepiania powierzchni roboczej krążka. W takich zastosowaniach dobrze sprawdzają się narzędzia z nasypem otwartym lub półotwartym.
Do usuwania grubszych powłok dobrym rozwiązaniem jest Klingspor PS 18 EK. Jest to papierowy krążek ścierny z otwartym nasypem z elektrokorundu, dostępny w średnicach 125 i 150 mm oraz w szerokim zakresie granulacji P36–P240.
Mocowanie na rzep pozwala na szybkie zakładanie i wymianę krążków. W zależności od wykonania i zastosowanego talerza można go wykorzystywać w różnych konfiguracjach szlifierek. W przypadku szlifierek mimośrodowych perforowane wersje krążków umożliwiają dodatkowo odsysanie pyłu.
PS 18 EK jest szczególnie interesującym wyborem wtedy, gdy warstwa starego lakieru jest stosunkowo gruba i zależy nam przede wszystkim na wysokiej wydajności usuwania powłoki.
Przy cieńszych powłokach warto rozważyć Klingspor PS 33 CK/BK. Zastosowano w nim półotwarty nasyp z elektrokorundu, a dostępne granulacje obejmują zakres P40–P600. Krążek występuje w średnicach 125 i 150 mm i jest przeznaczony do stosowania ze szlifierkami mimośrodowymi.
PS 33 CK może być wykorzystywany podczas usuwania lakieru z powierzchni drewnianych, metalowych oraz szpachlowanych. Półotwarty nasyp jest tutaj istotną cechą, ponieważ ogranicza tendencję do zalepiania się krążka podczas obróbki powłok, które pod wpływem temperatury mogą stawać się miękkie.
Najczęstszy błąd, który widzimy w takich zastosowaniach, to próba zwiększenia wydajności poprzez zastosowanie bardzo agresywnego krążka bez uwzględnienia właściwości lakieru. Efektem może być nie tylko szybsze zużycie narzędzia, ale również większe nagrzewanie powierzchni i pogorszenie jakości obróbki.
Czym usunąć lakier twardy lub bardzo twardy?
Twarde i bardzo twarde powłoki lakiernicze wymagają innego podejścia. W takich przypadkach korzystne może być zastosowanie pełnego nasypu oraz ziarna charakteryzującego się wysoką ostrością i zdolnością do efektywnego skrawania twardego materiału.
Dobrym rozwiązaniem jest Klingspor PS 19 EK – papierowy krążek ścierny o średnicy 125 mm, wyposażony w mocowanie na rzep. Zastosowano w nim pełny nasyp z węglika krzemu, a zakres dostępnych granulacji obejmuje P40–P1200.
Dzięki właściwościom węglika krzemu PS 19 EK może być wykorzystywany do usuwania twardych powłok z powierzchni metalowych, szklanych, kamiennych, drewnianych oraz wykonanych z tworzyw sztucznych.
Przy samym usuwaniu grubej powłoki najczęściej interesować nas będą niskie granulacje, np. P40–P80. Wyższe granulacje znajdują zastosowanie wtedy, gdy po usunięciu lakieru przechodzimy do dalszego przygotowania powierzchni.
W praktyce jest to ważna różnica. Krążek nie musi być wykorzystywany wyłącznie do całkowitego usuwania powłoki. To samo narzędzie, w odpowiednio dobranej granulacji, może być elementem szerszego procesu przygotowania powierzchni.
Usuwanie lakieru z powierzchni metalu – krążki ścierne do laminatów i powierzchni metalowych
Usuwanie lakieru z powierzchni metalu często wymaga jednoczesnego uwzględnienia właściwości starej powłoki oraz materiału znajdującego się pod nią. Szczególnie interesującym zastosowaniem jest renowacja elementów metalowych, konstrukcji oraz laminatów, np. podczas remontu łodzi żaglowych i motorowych.
W takich pracach bardzo dobrze sprawdza się Klingspor PS 21 FK. Jest to papierowy krążek z pełnym nasypem z elektrokorundu cyrkonowego, dostępny w średnicach 125 i 150 mm oraz w granulacjach P40–P400.
Elektrokorund cyrkonowy jest ścierniwem stosowanym przede wszystkim do wymagającej obróbki metali, w tym stali czarnej, nierdzewnej i stopowej. Jego właściwości sprawiają jednak, że PS 21 FK znajduje również zastosowanie przy usuwaniu twardych powłok lakierniczych z metali i laminatów.
To rozwiązanie sprawdza się szczególnie wtedy, gdy stara powłoka jest twarda i wymaga agresywnego szlifowania, a jednocześnie istotne jest zachowanie wysokiej wydajności podczas pracy.
Przy usuwaniu lakieru z metalu trzeba jednak pamiętać, że samo usunięcie lakieru nie kończy procesu. Po odsłonięciu powierzchni może okazać się, że pod powłoką występują ślady korozji, utlenienia lub inne uszkodzenia. Wtedy konieczne jest przejście do kolejnego etapu przygotowania powierzchni.
Usuwanie lakieru przemysłowego
Usuwanie lakieru przemysłowego jest zwykle bardziej wymagające niż renowacja pojedynczego elementu. Powłoki przemysłowe mogą być grube, wielowarstwowe i charakteryzować się dużą odpornością mechaniczną oraz chemiczną. W dodatku często pokrywają duże powierzchnie, dlatego liczy się nie tylko skuteczność samego krążka, ale również tempo pracy i jego żywotność.
W przypadku usuwania lakieru przemysłowego pierwszym krokiem powinno być określenie rodzaju powłoki. Jeżeli jest miękka lub półtwarda i ma tendencję do zalepiania ścierniwa, korzystniejsze będzie zastosowanie nasypu otwartego albo półotwartego. Jeżeli mamy do czynienia z twardym lakierem, można przejść w kierunku pełnego nasypu oraz bardziej agresywnego ziarna.
W większości przypadków warto rozpocząć od niskiej granulacji, najczęściej w zakresie P36–P80, jeżeli podstawowym celem jest szybkie usunięcie grubej warstwy. Następnie, zależnie od wymagań dotyczących powierzchni, można przejść na drobniejsze granulacje.
Z naszego doświadczenia wynika, że w zastosowaniach przemysłowych bardzo ważne jest znalezienie kompromisu między szybkością usuwania powłoki a trwałością narzędzia. Najbardziej agresywny krążek nie zawsze oznacza najniższy koszt całego procesu. Jeżeli szybko się zużywa, powoduje nadmierne nagrzewanie materiału lub wymaga częstych przerw na wymianę, rzeczywista wydajność całej operacji może być niższa.
Dlatego przy dużych powierzchniach warto oceniać nie tylko czas potrzebny na usunięcie pojedynczego fragmentu powłoki, ale również zużycie ścierniwa, liczbę wymian krążków oraz jakość powierzchni po zakończeniu pracy.
Usuwanie powłok lakierniczych i korozji – jak dobrać krążek do obu zadań naraz?
Bardzo typowa sytuacja pojawia się podczas renowacji elementów metalowych: pod starą powłoką lakierniczą znajduje się korozja. Wtedy usuwanie powłok lakierniczych i korozji staje się właściwie jednym procesem przygotowania powierzchni.
Nie zawsze oznacza to jednak, że jeden krążek będzie optymalny do obu operacji. Lakier i korozja mają inne właściwości, dlatego ścierniwo skuteczne przy usuwaniu jednego materiału może nie być najlepszym rozwiązaniem dla drugiego.
Jeżeli stara powłoka jest miękka i zalepia krążek, korzystne może być zastosowanie narzędzia z nasypem otwartym lub półotwartym. Po odsłonięciu metalu i stwierdzeniu korozji może być natomiast potrzebne dodatkowe narzędzie przeznaczone do oczyszczania powierzchni metalowej.
W przypadku twardej powłoki lakierniczej na metalu rozwiązaniem może być krążek z pełnym nasypem i odpowiednio dobranym ziarnem, który pozwoli jednocześnie sprawnie przejść przez warstwę lakieru i przygotować powierzchnię do dalszej obróbki.
Warto jednak rozróżnić usuwanie powłoki lakierniczej od usuwania głębokiej korozji. Jeżeli korozja jest silna, punktowa lub obejmuje głębsze warstwy materiału, samo szlifowanie krążkiem może nie być właściwą metodą całkowitego oczyszczenia powierzchni.
Najczęściej obserwuje się najlepsze rezultaty wtedy, gdy proces jest podzielony na etapy. Najpierw usuwa się starą powłokę, następnie ocenia stan odsłoniętego materiału i dopiero wtedy dobiera narzędzie do usunięcia korozji oraz przygotowania powierzchni pod nową powłokę.
Jak w praktyce dobrać krążek?
Jeżeli zależy nam przede wszystkim na szybkim usunięciu grubej, miękkiej powłoki, punktem wyjścia powinien być krążek z nasypem otwartym, taki jak PS 18 EK, i niska granulacja. Przy cieńszej powłoce półotwarty nasyp PS 33 CK może pozwolić na bardziej kontrolowaną obróbkę.
W przypadku twardego lakieru warto rozważyć pełny nasyp i węglik krzemu, jak w PS 19 EK. Jeżeli natomiast pracujemy przede wszystkim na metalu lub laminacie i potrzebujemy wysokiej wydajności przy twardej powłoce, interesującym rozwiązaniem będzie PS 21 FK z elektrokorundem cyrkonowym.
Najważniejsze jest więc nie pytanie „który krążek jest najmocniejszy?”, lecz „jaki krążek najlepiej odpowiada właściwościom powłoki i materiału podłoża?”. To właśnie ten sposób doboru pozwala osiągnąć wysoką wydajność bez niepotrzebnego zwiększania kosztów obróbki.